Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy

WA/Gd 2345/23

POSTANOWIENIE

Dnia 15 marca 2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym:

Przewodnicząca: sędzia WSA Anna Kowalska

po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. sprzeciwu Jana Nowaka od postanowienia referendarza sądowego Marii Wiśniewskiej z dnia 5 marca 2024 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Jana Nowaka na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 lutego 2024 r. (IA/Gd 1234/23) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2023 r.

postanawia:

1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 500 zł,

2) w pozostałym zakresie utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 marca 2024 r.

Anna Kowalska

Uzasadnienie

Skarżący w dniu 28 lutego 2024 r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika, powołując się na swoją trudną sytuację materialną.

Postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyjmując, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów utrzymania postępowania, stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1234). Zgodnie z art. 257 tej ustawy skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Podniósł w nim, że referendarz bezzasadnie nie uwzględnił jego trudnej sytuacji majątkowej, która wynikała z zawartego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy, a ponadto jeśli miał wątpliwości, co do oceny jego stanu majątkowego i aktualnych możliwości płatniczych nie wezwał go do przedstawienia dodatkowych dowodów.

Na wezwanie Sądu z dnia 7 marca 2024 r. skarżący dodatkowo przekazał poświadczone przez organ podatkowy zeznania podatkowe za rok 2023.

Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje zawarte w sprzeciwie, a przede wszystkim nadesłane przez skarżącego poświadczone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gdańsku odpisy zeznań podatkowych za rok 2023, Sąd uznał, że skarżący obecnie nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu w pełnej wysokości, wynoszącej w tej sprawie 2000 zł. Natomiast okoliczność, że skarżący od 2015 r. prowadził działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, w 2022 r. nadal uzyskiwał istotne przychody z działalności gospodarczej (w 2021 r. – 150 000 zł, w 2022 r. – 120 000 zł), a jego dochody w 2021 r. wyniosły 80 000 zł, w 2022 r. zaś 60 000 zł, pozwala przyjąć, że zachodzą przesłanki do częściowego przyznania prawa pomocy, stosownie do art. 246 powołanej ustawy.

W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie nie można uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi niezbędną przesłankę całkowitego zwolnienia od wpisu (art. 246 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 lutego 2024 r., mieszka u matki „i nie partycypuje w kosztach utrzymania domu”. Biorąc więc pod uwagę, z jednej strony, fakt uzyskiwania przez skarżącego w 2023 r. dochodów przekraczających najniższe wynagrodzenie za pracę (minimalne wynagrodzenie za pracę w 2023 r. wynosiło 3490 zł, zaś w 2024 r. – 3600 zł; por. odpowiednie rozporządzenie Rady Ministrów wydane na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, Dz. U. z 2023 r. poz. 1234), jak również nieregularnych dochodów z tytułu ugody z byłym pracodawcą, z drugiej zaś okoliczność, że skarżący ma na utrzymaniu dwoje dzieci (skarżący nie podał informacji o majątku i dochodach byłej żony, na której także ciąży obowiązek utrzymania dzieci, ograniczając się do stwierdzenia, że od 2020 r. mają rozdzielność majątkową i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe), Sąd doszedł do wniosku, że skarżący może uiścić wpis częściowy w wysokości 1500 zł, który odpowiada podstawowej wysokości wpisu w sprawach podatkowych.

Sąd natomiast nie znalazł przesłanek uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie, w tym dotyczącym ustanowienia zawodowego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) do reprezentowania go w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Skarżący prawidłowo sformułował skargę, w szczególności zawarł w niej wszystkie elementy wymagane w art. 47 oraz art. 57 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przede wszystkim określił, na czym – jego zdaniem – polega naruszenie prawa przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed sądem, który – zgodnie z art. 134 wspomnianej ustawy – nie jest związany granicami skargi. Wynika z tego, że sąd administracyjny pierwszej instancji, stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1234), ma obowiązek z urzędu dokonać wszechstronnej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Sąd postanowił, na podstawie art. 258 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.

Anna Kowalska